” De Bizarre Wereld  Bezweren
Undoing A Bizarre World 
— 
Peti Buchel

Peti-Buchel-door-Hesseltje

Portret van mij door Hesseltje van Goor (Syrië 2011)

Curriculum Vitae

Opvoeding en Scholing

Curriculum Vitae

Upbringing and Education

Nijmegen 06-06-1946 / 1969 

Herinnerd uitzicht vanuit mijn ouderlijk huis in Nijmegen. De beuken aan de Vossenlaan en aan de horizon het Goffertpark Remembered view from my childhood home (1985)

Ik ben geboren en getogen op de Hatertseweg in Nijmegen.

I was born and brought up at ‘Haterseweg’ in Nijmegen, The Netherlands

De Waalbrug bij Nijmegen/The bridge over the river Waal at Nijmegen

1946 Mijn Moeder en ik in de tuin voor het keukenraam. My mother and me in the garden in front of the kitchen window

Vanaf mijn vierde ging ik naar de kleuterschool op de Groenestraat waar ik alle kinderziekten opliep. Van 1952 tot 1958 zat ik op de Openbare Lagere School 10 in de Reestraat.In de zesde klas van de lagere school had ik les van Hoofdmeester Jan van Venrooy. Hij gaf het advies om door te gaan naar het Gymnasium.

Het Stedelijk Gymnasium

When I was four I was send to pre-school on ‘Groenestraat’. There I got all the infectious children’s deceases. From 1952 to 1958 I attended Public School Number 10 on ‘Reestraat’. In six grade I was taught by Head Master Jan Van Venrooy who subsequently gave the advice to continue my studies at the municipal grammar school, ‘Gymnasium’.

Zelfportret 02-11-1964

k was een grondig ongeconcentreerde en schitterend ongedisciplineerde leerling. In 1965 liet ik mijn middelbare school carrière achter mij zonder diploma.

As a schoolgirl I was thoroughly unable to concentrate and  brilliantly badly disciplined. In 1965 I was kicked out  of school without anything to show for

Arnhem 1965-1972   1965-1970 ABK

Gouache op nat papier en pen en inkt 1965 of 66

In de eerste drie maanden op de ABK nu Artez  leerde ik te kijken en te tekenen van Henk Peters bekend van de ‘Zero Beweging’. Het was de eerste grote onthulling van mijn jaren op de academie. Ik zat vijf jaar op de afdeling ‘Schilderen en Grafiek’ zonder het after ronden met een diploma. Mijn leraren daar waren o.a. Johan de Haas, Peter Struijken en Bert Bouman.

mijn klasgenoten/my class mates Anne en Michael

In the first three months of the ABK (now Artez) I was taught how to look and how to draw by Henk Peters of ‘Zero Movement’ fame. It was the first big revelation of my career as an art student. I spent five years studying ‘Painting any Graphic Art’ without anything to show for it. My teachers were a.o. Johan de Haas, Peter Stricken and Bert Bouman. 

De tweede grote ontdekking die ik op de academie deed was dat ik zonder erg veel moeite of geld al liftend grote delen van de wereld kon zien. Van 1965 tot 1972 liftte ik in Europa, Azië, Afrika en Noord Amerika. Vooral mijn reizen in de USA en door de Islamitische wereld maakten diepe indruk op mij.

Iran, Cola Cola reclame op een oude lemen muur

The second larges discovery I made as an art student was that with a modicum of money and bother I could hitchhike the world. From 1965 to 1972 I hitchhiked in Europe, Asia, Africa and North America. Especially my travels  in the USA and through the Islamic world left a lasting impression.

New York 1970 Indrukken getekend in 1971 

New York 1970 Impressions put on paper in 1971

Direct na de academie ben ik naar Noord Amerika gegaan op uitnodiging van Meg Katzman die ik het jaar ervoor in Istanbul had leren kennen. Ik nam daar stiekem les in film van Nicolas Ray in Harpur College Binghamton NY en fotografie aan Pratt Institute in Brooklyn NY. In New York ontmoette ik Hank Kune die mee naar Nederland kwam en met wie ik verder bevriend bleef. Hij heeft de ‘Polranny Pirates’ mogelijk gemaakt.  Later toen hij voor Rijkswaterstaat werkte, heeft hij het visueel notuleren verzonnen. Dat heb ik, met twee anderen, jarenlang als ‘Beeldleveranciers’ gedaan.

After finishing school I went to North America at the invitation of Meg Katzman, whom I had met the year before in Istanbul. I sneaked lessons about filmmaking by Nicolas Ray at Harpur College, Binghamton NY and Photography at Pratt Institute in Brooklyn NY. In New York I met Hank Kune. He made the Polranny Pirates possible in Ireland and while working for the Dutch Department for Watermanagement and Roads he created the job of visual note taking. Under the name ‘Beeldleveranciers’  me and two others worked for years as visual note takers. 

Hendrik J Vos, Frans Jongmans, Biddle en echtgenote, Hank Kune, ik, en Peter Linde, Natsja Kaindle en Dick vd Meijden, Paulstraat 76 (1971)

Iets meer dan een jaar nadat ik van de academie af kwam, werd ik tot de Beeldende Kunstenaars Regeling toegelaten. Ik deed het alleen voor het geld zodat ik kon doen wat ik echt wilde: strips maken (voor o.a. Aloha en Tante Leny Presenteert. Desalniettemin er zat werk tussen dat verbazingwekkend was.

Little more then a year after I left the ABK I was admitted to the Artist Support Regulation (BKR). I was only in it for the money that I would need to do what I really wanted: make comics and graphic stories (for a.o. Aloha and Tante Leny Presenteert). But nevertheless some of the work was amazing.

Schaap met jongen in Kandahar, Afghanistan naar een foto van Hank Kune/ Sheep with boy in Kandahar, Afghanistan after a photo by Hank Kune (1972)

Begin 1972 kraakten Hank Kune, Dick van der Meijden, Peter Linde en ik Klarendalseweg 74 een winkelpand met woonhuis. In die tijd was kraken toegestaan mits er aan bepaalde eisen werd voldaan. We kregen wel een knokploeg op ons dak, maar uiteindelijk kocht de gemeente het pand van de eigenaar voor het gebruik kunstenaars. 20 jaar later raakte ik weer betrokken bij kraken voor kunstenaars.

Early 1972 Hank Kune, Dick van der Meijden, Peter Linde and me squatted Klarendalseweg 74 a former grocery store with living quarters. Squatting was permitted in those days albeit you did it by the rule. We did but were nevertheless roughed up by thugs. The city bought the property for the sole use of artists. 20 years later I was once again involved with squatting for artists.

Dick vd Meijden en Peter Linde fotograferen onze buurvrouwen in Klarendal/ Dick vd Meijden and Peter Linde while taking pictures of our neighbours in Klarendal

Toen ik eenmaal in Arnhem was ingeburgerd was het tijd om de biezen te pakken.

Once I had settled comfortably in Arnhem it was time to pack my bags and move.

Polranny

Iran

 

D’un Temps Perdu

Onderaan de pagina, na mijn verhalen over Nijmegen, Arnhem, in den vreemde en Amsterdam, vind u mijn blogspot ‘D’un Temps Perdu’.
‘D’un Temps Perdu’, is een aanvulling op mijn CV en gaat over alles wat er ondertussen ook gebeurde, belangrijk was, aan de zijlijn stond en wat ik op mijn weg tegenkwam…
‘D’un Temps Perdu’ is an addition to my CV. It is about everything that was important, that also went on and that came my way…

Dun temps perdu 2016

115 Op reis in Ierland

Friday June 5th, 2020 04:40 PM
noreply@blogger.com (Peti Buchel)

114 Op reis naar Ierland

Friday June 5th, 2020 04:24 PM
noreply@blogger.com (Peti Buchel)

Ierland was zo’n land dat altijd aan mijn aandacht was ontsnapt. Ik wist dat het bestond, maar daar hield het mee op. Totdat de Noord Ierse Bernadette Devlin in1969 beroemd werd als jongste lid van het Britse Lagerhuis. Hier was iemand van mijn eigen generatie, revolutionair en vrouw die tot in het bolwerk van de Gevestigde Orde door gedrongen was. Misschien kon zij het verschil maken… En toen ik door een uitgave van de Avenue bladerde dat geheel aan Ierland was gewijd en waarin niemand minder dan Cees Nooteboom er over in gloeiende bewoordingen schreef, nestelde het idee dat ik daar ook heen kon gaan zich voorin mijn brein. Hank en ik wilden eigenlijk een wereldreis maken. We zouden naar het oosten gaan en dan via Amerika terugkomen in Arnhem. Maar voordat we daar aan begonnen, wilden we gaan zien wat er achter Engeland lag. In september 1972 liften we via Engeland en namen de boot in Wales naar Rosslare in Ierland. De eerste nacht brachten we door in een B&B in Wexford. De slaapkamer op iedere muur een ander behang en een ander focuspunt. Tegenover ons hing een beeltenis van de Heilige Maagd voorzien van een rood lampje, boven ons hing de Here Jesus aan het kruis met een blauw lampje, aan de muur links hing een driemaster onder vol zeil gemaakt uit gehamerd koperkleurig metaal en in de laatste wand was het raam dat uitkeek op een verlaten straat verlicht door een enkele lantarenpaal. Een mooier introductie was niet mogelijk.

107 Het Cultureel Jongeren Paspoort en de CJEEP

Friday June 5th, 2020 03:06 PM
noreply@blogger.com (Peti Buchel)

Amsterdam begon er mee in 1962 en in 1967 kwam er ook vanuit het ministerie onderwijs en cultuur een initiatief om het makkelijker te maken voor jongeren om aan het culturele leven deel te nemen. Voor f1,25 kon een jongere een zg Cultureel Jongeren Paspoort of CJP kopen. In 1970 werd de 100.000ste pas uitgereikt. Als ik dit schrijf bestaat het nog steeds, maar volgens mij is het bereik inmiddels wel uitgebreid. Het paspoort was door het hele land geldig, maar iedere gemeente vulde de details verder zelf in. Het bestuurlijk college bedacht een blaadje dat 6x per jaar uitkwam en dat jongeren moest aanspreken: de CJEEP.  De Kunstambtenaar en zijn collegae voerden het uit. Hij kwam bij mij met het voorstel om een jaar lang voor ieder nummer een bladzijde vullende strip te maken die over iets ging dat zij bedachten. Het bracht minder op dan wat ik zou krijgen voor mijn 'kunstwerken' maar meer dan ik in de uitkering zou krijgen. Het kon mij niet echt schelen. Ik nam het voorstel met beide handen gretig aan. Een jaar lang hield ik mij aan de afspraak. Daarna was ik verdwenen. Ik heb het met heel veel plezier gedaan. Onlangs kreeg ik een paar originelen van strips terug toen het bureau dat de opmaak van de CJEEP deed sloot. Het was een geweldige gelegenheid om mijn routine in het striptekenen verder op te bouwen.

103 Vriend Peter

Friday June 5th, 2020 12:58 PM
noreply@blogger.com (Peti Buchel)

Peter was toen ik op de academie kwam de grote ster van de reclame afdeling. Zijn ontwerpen waren fris, nieuw en gewaagd. Hij werd al snel opgemerkt door alles en iedereen en kreeg bij het verlaten van de academie de Akademie Prijs. In zijn laatste jaar werd hij het vriendje van Eva die toen net kwam kijken. In die dagen kende ik hem nog niet zo goed.  Na de academie koos hij er voor om voor de Staatsdrukkerij in Den Haag te gaan werken. Dat werd een grote ontgocheling. Twee jaar werkte hij aan een ontwerp voor een nieuw paspoort en toen hield hij het voor gezien. Hij kwam terug in Arnhem en werd schilder van grote verstilde doeken die geschilderd waren zoals je van een reclame jongen verwacht. Peter kreeg een huisje in Klarendal vlak bij de Paulstraat en we zagen hem steeds meer. Met Dick ging hij naar het Oosten om daar hun slag te slaan en veel Afghaanse hash te smokkelen. Dat liep allemaal goed af. Net als met Dick had die tocht een grote invloed op de ontwikkeling van zijn kunst. Ook bij hem sloeg de Pop van de religieuze beleving van Moslim en Hindu enorm aan. Pater stapte ook over naar het kleurpotlood dat hij tot in de finesses leerde beheersen. Toen ik uit Amerika terugkwam was Eva naar Tibet vertrokken. Peter en Hank konden het erg goed met elkaar vinden. Peter kreeg later wat met Ineke een meisje van mode dat er altijd heel apart uitzag.  Met haar ging hij zich steeds meer terugtrekken. Uiteindelijk maakten ze alleen nog maar samen kunst. Bijzonder kleurrijke en nauwkeurig uitgevoerde geschilderde collages van Moslim en Hindu voorstellingen. Totdat Ineke op nog heel jonge leeftijd een hersenbloeding kreeg. Met Eva heb ik nog steeds contact met Peter niet meer. 

104 De kunstambtenaar

Friday June 5th, 2020 11:47 AM
noreply@blogger.com (Peti Buchel)

Omdat Arnhem niet alleen een academie had maar ook een muziekschool en een toneelschool en de residentie was van Het Gelders Orkest en een toneelgezelschap had het een ambtenaar aangesteld die het contact verzorgde tussen de Gemeente en de Kunsten. Ik ben de naam van de man vergeten, maar gelukkig heb ik hem wel in de strip 'Vrijdagse Rommelmarkt' vereeuwigd. Laten we hem De Kunstambtenaar noemen. Hij had het tot doel gesteld om het leven van de kunstenaar zo aangenaam mogelijk te maken, voorzover dat binnen zijn bereik lag. Laten we er geen doekjes om winden, maar dankzij hem hadden kunstenaars in Arnhem een uitstekend leven. Wij deden nogal lacherig over hem, omdat hij soms meer op een 'Groupie' leek dan op een vertegenwoordiger van de Gemeente, maar gedurende zijn wacht kreeg bijvoorbeeld de SLAK (Stichting Lediging Ateliers Kunstenaars) een enorme portefeuille met huizen waar kunstenaars niet alleen konden werken maar zelfs mochten wonen. Hij wist alles van iedereen en kwam overal. Als er een probleem was die de infrastructuur van de beoefening van de kunsten aanging dan was hij de man tot wie je je kon wenden en die gegarandeerd met een oplossing kwam. Ik ben hem veel verschuldigd. In de volgende drie 'posts' ga ik daar op in.

100 Tante Leny Presenteert

Friday June 5th, 2020 10:30 AM
noreply@blogger.com (Peti Buchel)

In 1968 kwam in Amerika de eerste editie uit van het blad Zapp Comix. Het zou de wereld van de strips voorgoed veranderen. Voordat Zap Comix verscheen, waren strips gegoten in een keurslijf van voorwaarden, aannames en restricties. Het is niet voor niets dat Kuifje van Hergé begon in een padvindersblaadje. Zap zag er uit als een goedkoop blaadje dat werd verkocht bij ieder 'check-out counter' in Amerika. Maar dat was het alles behalve. Robert Crumb was de initiator. Hij tekende de eerste Zap Comix helemaal alleen vol met stripjes over blowende en neukende figuurtjes waarin hijzelf als puisterige, geilende, Joodse puber prominent was afgebeeld. Het succes van het eerste nummer was zo groot dat Crumb ook andere jonge, alternatieve striptekenaars uitnodigde de bladzijden van Zap Comix te gaan vullen. Het werd een eclatant succes en had een sneeuwbal effect dat tot in Nederland toe rolde. In die tijd werkte er op het kantoor van Rijkswaterstaat in Rijswijk een fanatieke amateur striptekenaar Evert Geradts geheten. Geïnspireerd door Zap Comix gaven hij en zijn vrouw Leny Zwalve in 1970 de eerste Tante Leny Presenteert uit in eigen beheer. Het eerste nummer bevatte al meteen werk van allerlei jonge nog onbekende striptekenaars. Ieder van hen had een heel eigen visie. Alhoewel ze allemaal werkten vanuit een echte of gefantaseerde traditie. Naar Tante Leny Presenteert stuurde ik begin 1971 per post een strip over feministische reuring in een typekamer. Toen ik na een maand nog niets gehoord had, belde ik Leny Zwalve eens op. Dat kostte me moeite genoeg, na alle afwijzingen. Maar de reactie was onverwacht positief. Excuses dat ze nog niets van zich had laten horen, en ja, de strip kwam in de volgende Tante Leny. 

98 Aanleiding en Kans

Thursday June 4th, 2020 11:22 AM
noreply@blogger.com (Peti Buchel)

En ik tekende maar door. Misschien was 1971 en 1972 wel één van mijn vruchtbaarste perioden wat tekenwerk betrof. Mijn enthousiasme voor het feminisme spoorde mij aan om daar strips en stripjes over te maken. Het feminisme werd de aanleiding en het gaf mij de kans om allerlei dingen te tekenen die ik graag wilde tekenen. Zo had ik bij De Sleghte in Arnhem een boek gevonden over zelfverdediging van Honor Blackman. Begin zestiger jaren was Honor een Bond Girl en ze speelde ook een paar seizoenen in de televisie serie De Wrekers die vooral beroemd werd met Emma Peel. Honor was een specialist in zelfverdediging en had een zwarte band in karate én ze was vrouw! Wouw! Dat was me wat in die dagen. Het was natuurlijk ook belangrijk dat ze er niet uitzag als een Russische tank anders had niemand ooit van haar gehoord of ze goed was of niet. Ondanks feministische consideratie gaat het altijd om wat het mannetje er van vindt. Ik zou misschien graag een Russische tank in een karate spagaat hebben willen zien, maar naar mijn voorkeuren is geen man geïnteresseerd. In het boek legt Honor Tracy in vele foto's precies uit hoe een vrouw zich moet verdedigen als ze door een boef wordt belaagd. Ik kon er niet genoeg van krijgen en ik wist wel in iedere strip tenminste één van haar spectaculaire en tekengenieke bewegingen te verwerken. Als het een verhaal kon ondersteunen was het helemaal mooi. Dit was niet het plaatje dat ik wilde laten zien.

97 Spagaat

Tuesday June 2nd, 2020 09:19 AM
noreply@blogger.com (Peti Buchel)

In de periode van november 1970 tot en met september 1972 hebben Hank en ik samen of apart zoveel gereisd dat ik het me niet allemaal meer kan herinneren. Helaas als ik reisde tekende ik niet. Er is dus 'iets over' van de reizen naar Frankrijk, Finland, Herman in Duitsland en andere bestemmingen. Als we niet reisden probeerden we 'iets samen te doen'. Strips meestal die dan om allerlei redenen tot niets kwamen. Als Hank er alleen op uit was, was ik meestal bij De Moeder in Nijmegen en werkte ik mij te pletter. Ik moest en zou slagen als striptekenaar. Intussen speelde natuurlijk het vreemde feit dat ik met een man was terwijl ik op meisjes viel. Ik had met Hank een prima seksleven. Bovendien konden we het ondanks de explosiviteit van onze relatie het prima met elkaar vinden. Misschien waren we wel 'soulmates'. Maar dat nam niet weg dat ik emotioneel en seksueel aantrokken was door vrouwen. En ik had nog nooit een vrouw gehad. Ik was er alleen altijd verliefd op. Als een vrouw me mee naar bed zou nemen, zou ik niet eens weten wat te doen. Ik zou waarschijnlijk flauwvallen of verlamd raken van opwinding. Zelfs het feminisme was daar geen hulp in. Feminisme in het begin ging hoofdzakelijk over de verhoudingen in de man-vrouw relaties thuis en in de wereld en dan ook nog in de blanke, gestudeerde middenklasse. het bleef nog steken in 'the personal is the political'. Lesbiennes hadden hierin geen plaats. In deze sfeer in de achterslaapkamer bij mijn moeder terwijl Hank op zoek was naar zijn 'roots' in het voormalige Habsburgse Keizerrijk maakte ik deze strip. 50 jaar later in het kader van de Gender Fuck best modern.

96 Bij De Moeder in Nijmegen

Tuesday June 2nd, 2020 09:13 AM
noreply@blogger.com (Peti Buchel)

Wonen in de Paulstraat was geen sinicure. De muren waren enkels steens, er zaten gaten in de vloer en de deur bestand uit een kromgetrokken stuk spaanplaat. Dus toen de winter toesloeg trokken hank en ik bij mijn moeder in. Mijn moeder had in die tijd nog maar één 'man' in huis. Deze heer had de voorkamer gehuurd en was er bijna nooit, want dan was hij 'bij zijn vriendin'. Mijn moeder had toen het geld niet meer nodig van de 'kostgangers', maar deze man was er al zo lang en gaf zoweinig overlast dat hij wel mocht blijven. dat was vroeger wel anders natuurlijk. Mijn moeder had in 1968 haar eerste hartinfarct gehad. Daar wist ik niets van. Ik was op school. Ilonka Goedhart Bakker een vrindin van mij die met haar ouders en haar peuter zoontje in de nieuwbouw tussen de Hatertseweg en de ~Goffert woonde, was toevallig langs gekomen en had de dokter gebeld. De dokter was jong en nieuw. De plaatsvervanger van Rademaker de zg 'familievriend' die mijn moeder en mij jaren geterroriseerd had. Deze Hesp die de vlezige kop en het krullende haar in de vorm van een bontmuts had, van een Russicsche dissidente schrijver, zorgde goed voor mijn moeder. Er was toen nog weinig tegen een hartinfarct te doen, maar wat er was, daar zorgde hij voor. Niet alleen dat hij maakte ook een einde aan de structurele armoede waaraan mijn moeder had geleden sinds ze mij had gekregen. Hij zorgde ervoor dat ze een arbeidsongeschiktheidsuitkering kreeg, of wat ze toen hadden, waardoor ze eindelijk ook verzekerd was. Typisch voor mijn moeder wist ze dit allemaal geheim voor mij te houden tot een jaar later. Of misschien lag het wel aan mij. Dat ik er blind voor was. De omgang tussen mijn moeder en mij was open over alles wat er niet toe deed. Verder was het een mijnenveld van onuitgesproken regels en onbespreekbare geheimen. Het was echter vanzelfsprekend dat Hank en ik de slaapkamer achter konden betrekken voor zolang wij dat nodig vonden.

95 Het grote verwerken

Tuesday June 2nd, 2020 09:11 AM
noreply@blogger.com (Peti Buchel)

Toen ik in Amerika was heb ik niet getekend. Ik had wel pen, inkt en een schetsboekje meegenomen, maar behalve wat halfslachtige krasjes was het er niet van gekomen. Eenmaal terug in Arnhem boordevol indrukken en met het begin van een relatie met een man, begon de drang om er vorm aan te geven snel erg groot te worden. Ik greep niet naar de kwast, maar naar de pen. Hank en ik discusieerden veel over het feminisme, wat ik net had ontdekt. Daar moest iets mee gedaan worden, maar ook met al die herinneringen van de reizen die ik in de afgelopen 5 jaar had gemaakt. Het verdrong zich allemaal voor in mijn geest. Ik tekende en tekende en tekende vellen vol. Het zou een grote strip gaan worden waarvan Hank de tekst zou schrijven. Het ging over een soort omgekeerde wereld. Mannen hadden daarin de verzorgende, onderdanige en vrouwen bestierden alles. De vraag was natuurlijk als je zoiets uitspint, wordt de maatschappij werkelijk anders. Wat heeft het te betekenen voor machtzucht, geldingsdrang en geordende agressie. Het was rete ambitieus, maar ik had er eigenlijk geen geduld voor. Ik wilde alleen maar tekenen. De strip werd niets. Wat overbleef waren honderden tekeningen. Die waren in ruwweg drie blokken in te delen: Americana, de fantasie wereld en interactie tussen mensen. Ik gebruikte veel foto's die ik genomen had en die ik gevonden had in bladen en bewerkte ze dan. In het begin waren de tekeingen nog vrij simpel en vrij kaal, maar gaandeweg kreeg ik steeds meer vertrouwen en kraste er vrolijk een eind op los. Het werd een enorm leer proces. Later zou ik de hele bups wegdoen als onbelangrijk. Gelukkig heeft mijn moeder ze bewaard en weggestopt. Jaren hebben ze in Polranny als een soort schaamobject onder in een lade gelegen. Maar toen ik uitgebreider over mijn academietijd en daarna in dit blog ging schrijven was ik er maar wat blij mee. Hier een fantasie landschap met onderdelen van een foto die ik in centraal turkije had gemaakt.



Link blog D’un temps perdu

Bekijk & lees meer | see & read more

Op mijn Blog D’un Temps Perdu vindt u meer tekeningen en verhalen.
On my Blog D’Un Temps Perdu you’ll find more sketches and stories.

tempsperdu2016.blogspot.nl

© Peti Buchel