Luxor, Egypte 2015

In november 2015 vlogen Bert en ik naar Luxor, Egypte om daar drie weken in een huis op de westoever van de Nijl door te brengen. Bert wilde er tijd doorbrengen met oude vrienden en zich laten informeren over nieuwe ontwikkelingen in Egyptologie.

In November 2015 Bert and I flew to Luxor, Egypt to spent three weeks in a rented house in a village on the west bank of the Nile. Bert wanted to meet up with old friends and check out new developments in Egyptology

It was very quiet in the big resorts after the plane crashed

Shopping in the souk of Luxor before we went to our rented house

Visiting an excavation site in ‘The Valley of the Kings’

Een paar dagen voor ons vertrek was een Russisch passagiersvliegtuig dat net opgestegen was van de badplaats Sharm El Sheik neergestort in de Sinai. Iedereen nam onmiddellijk aan dat het een terroristische aanslag was en de buitenlanders die daar hadden willen overwinteren, werden onmiddellijk geëvacueerd.

A few days before our flight a Russian passenger plane was crashed shortly after take off from Sharm El Sheik a resort in the Sinai. Everybody concluded immediately the crash was the result of a terrorist attack. Foreigners who had wanted to over winter there were without delay evacuated.

Bert and Mohammed our ancient Wabab who was related to everybody far and wide on the west bank

Ali Farouk tells the story of his family of excavators.

Het toerisme dat al erg leed onder de groeiende angst voor alles wat met Islam te maken had, kwam nagenoeg tot stilstand in heel Egypte. En omdat de meeste mensen op plekken als Luxor voor hun dagelijks brood afhankelijk zijn van toeristen, heerste er meteen paniek. In die sfeer kwamen we aan en verbleven we drie weken op ons logeeradres op de westoever.

Tourism that already suffered greatly from Islamophobia came to a virtual standstill in Egypt. And because most people in places like Luxor are dependent for their daily bread on tourists we were met with panic and desperation. Not a great moment for a relaxed vacation.

Bert looking for internet. Wifi is a difficult proposition in Egypt where internet is expensive and exclusive

Ali’s brother Mahmoud on his patch the temple of Karnak

Christian Leblanc a famous French Egyptologist whom we visited in his leafy home

Het was niet altijd makkelijk vanwege extra politiecontroles en restricties die toeristen opgelegd werden. Bert’s vriend Ali Farouk zorgde echter voor genoeg afleiding toen hij Bert betrok in zijn ambities en we te maken kregen met zijn familie en andere mensen in de wereld van de opgravingen.

It wasn’t always easy what with extra policing and restrictions for tourists, but Bert was immediately involved in the ambitions of her friend Ali Farouk and we had a wonderful time meeting with his family and other people involved in Egyptology. I could draw to my heart’s content.

Bert and Ali Farouk visiting his mother

Picnic on one of the island in the Nile

Share this Post

 

Luxor Egypte 2015



47 De Hatshepsut

Thursday April 14th, 2016 08:05 AM noreply@blogger.com (Peti Buchel)
De ‘Launches’ zijn weliswaar allemaal eender wat model betreft, maar de inrichting en versiering verschilt enorm en reflecteert vooral de smaak, toewijding, enthousiasme van de individuele schipper. Ook hebben ze allemaal een eigen naam. Otman had zijn Launch de Hatshepsut genoemd naar de Oud Egyptische koningin die op de westoever haar graftempel heeft. De sloep was bovendien opgedragen aan zijn dochtertje Aicha. Al die gegevens waren met veel flair en inspiratie op de binnenkant van de plecht geschilderd. Bovendien had Otman allerlei andere versieringen aangebracht die hij als veerman gekregen had van dankbare toeristen zoals de Australische vlag en een speelgoedbeertje. Zijn Launch zag er dan ook picobello uit. Niet zoals sommige. Bert en ik hadden in de late avond een paar keer met een opgeschoten jong meegevaren wiens boot totaal afgetrapt en beschadigd door aanvaringen was en wiens buitenboordmotor hoestte en proestte en het zelfs eenmaal midden op de Nijl begaf. Als het jong zelf niet zo’n naarling was geweest, had ik ten volle kunnen genieten van het onverwachte intermezzo. Desalniettemin was het een heerlijk gevoel om in de nacht in de viskom tussen Luxor en Gurna als de lichtjes in het water reflecteren even stuurloos op de Nijl te dobberen. De veerlieden zijn bijna nooit zelf eigenaar van zo’n sloep. Ze huur/kopen het van een geldschieter ‘on-the-never-never’. Meestal een dorpsgenoot of familielid die in Saoedie Arabië werkt en woont en Launches als investering aanschaft. Otman betaalde aan de eigenaar van de Hatshepsut 4/5de van zijn inkomen! Je kan een Launch alleen of met een groep huren voor de overtocht. Je kan een Launch ook delen met andere klanten. Hier zit Bert te keuvelen met een ander klant, één van de vele jonge ‘inspecteurs’ die door het Ministerie van Oudheid en Toerisme zijn aangesteld om belangrijk rond te lopen bij opgravingen en monumenten en hopelijk te leren. (77 Egypte 15)



46 De Launch

Wednesday April 13th, 2016 02:17 PM noreply@blogger.com (Peti Buchel)
Als men de Nijl wil oversteken, kan men naast de openbare pont in de vorm van een Papyrusboot, ook een particuliere motorsloep nemen. Zo’n motorsloep wordt een ‘Launch’ genoemd. Ze zijn een populaire vorm van overtocht vervoer en hebben het grote voordeel dat ze niet gebonden zijn aan vaste aanlegplaatsen. Een Launch is geheel van metaal. Het is ongeveer 15 meter lang en vier meter breed en heeft geen dek. Er zijn drie robuuste spanten die de boot bijeen houden: één voor één aft en één brede spant midscheeps. De aandrijving is door een buitenboordmotor die krachtig genoeg is om tegen de stroming van de Nijl op te kunnen. In het ruim zijn langs de gehele lengte van de boorden banken bevestigd met erop bonte kussen. Een metalen afdak zorgt voor beschutting tegen de zon. De palen die het dak ondersteunen zijn meteen de handgrepen om je staande aan te houden. Je komt midscheeps boven de spant aan boord en gebruikt de bank als op en afstap. Daar ligt dan ook geen kussen. Uit de overkapping is op die plaats aan beide zijden een hap genomen zodat je niet te diep hoeft te bukken om aan boord te komen. Maar de kans dat je je hoofd toch stoot blijft. Er zijn zoveel Launches dat ze vaak twee en soms zelfs vier diep aan de stijger liggen. Dan stap je van de ene door de andere boot heen tot je de Launch hebt bereikt waarmee je de overtocht waagt. Meestal is de veerman zelf het enige bemanningslid. Alhoewel er soms een tweede is die meevaart om het geld voor de overtocht te innen en mensen in en uit de boot te helpen. Wij staken zo vaak de Nijl over dat we soms dezelfde veerman troffen. Zoals Otman hier op de tekening die ook nog een buurman van ons bleek te zijn. (76 Egypte 2015)



45 Het pontje

Monday April 11th, 2016 06:19 PM noreply@blogger.com (Peti Buchel)
Er is druk voetverkeer tussen Luxor en de westoever van de Nijl van schoolkinderen tot bejaarde grootmoeders, van armen tot toeristen. Iedereen maakt gebruik van de één van de vele pontjes die je overzetten. De goedkoopste pontjes zijn eigenlijk ook de mooiste. In het Mubarrak tijdperk toen enorme stromen toeristen in grote groepen als sprinkhanen op Luxor en de westoever neerdaalden, kwam iemand op het briljante idee om deze toeristen in namaak Oud Egyptische papyrusboten de Nijl over te zetten. Er werden een paar ruime boten van twee verdiepingen gebouwd uit echt hardhout met een metalen romp in de vorm van papyrusbundels. Het geheel mooi opgeschilderd in heldere kleuren. Toen de toeristen wegbleven werden deze schitterende boten gelukkig ingezet voor het gewone verkeer. Nu betaal je een paar muntjes voor de overtocht. De verf is al nagenoeg verdwenen van de romp en alle versiering is gelukkig ook al gesloopt of vergaan, maar het stevige hardhout van de dekken, trappen en zitbanken geeft het patina van een zekere vergane grandeur gekregen. Er is geen regelmaat in aankomst en vertrek van de ponten en soms zit iedereen te wachten tot de pont vertrekt en dan plotseling blijkt een andere pont eerst van wal te steken. Iedereen haast zich dan en masse over de reling om op één van de dekken van de andere boot te springen. Er zijn enorm veel aanlegsteigers en aan de kant van Luxor heeft ieder hotel ook nog een eigen steiger waar de Feloeka’s en pontjes nu rijen dik liggen te wachten en te hopen. (78 Egypte 15)



44 De Feloeka

Sunday April 10th, 2016 07:37 AM noreply@blogger.com (Peti Buchel)
De Feloeka of Feloek is een zeilboot met een z.g. Latijnzeil tuigage. Een Latijnzeil is driehoekig zeil dat bevestigd is aan een lange boom die met touwen los aan de mast hangt. Deze flexibiliteit geeft een grote en snelle wendbaarheid die nodig is om op de Nijl te laveren. De tuigage werd al in de Romeinse tijd gebruikt vandaar de naam Latijnzeil. Maar in Arabië vind je het ook op de Dhow. De Feloeka was eens het vrachtschip van de Nijl. Toen ik voor het eerst in Luxor kwam in 1976 heb ik nog een Feloeka gefotografeerd geladen met koeien. De Feloeka heeft geen dek en de koeien stonden in een dubbele rij geduldig naast elkaar in het open ruim. Ook werd in die tijd de Feloeka nog gebruikt om passagiers te vervoeren tussen de dorpen en oevers. Die tijd is allang voorbij. Ook hebben de Feloeka’s geen houten romp meer, maar een van staal. Feloeka’s zijn altijd erg populair geweest bij toeristen, want wie wil niet op die heerlijke rivier drijven? Om aan de vraag te voldoen werden er veel gebouwd. Op het hoogtepunt van de toeristenstroom die naar Luxor kwam, was het een drukte van belang met Feloeka’s die tussen de cruiseschepen op en neer laveerden. Maar nu niemand meer vakantie wil vieren in een Moslimland zijn er nog maar heel weinig Feloeka’s in gebruik. De schippers die er nog zijn klampen de weinige toeristen wanhopig aan op de promenade in Luxor. Het is een droevig gezicht om de wrakken van de prachtige zeilboten als schroot op de oever te zien liggen. (41 Egypte 15)



43 Zeilen op de Nijl

Saturday April 9th, 2016 10:11 AM noreply@blogger.com (Peti Buchel)
Als tiener had ik een klein zeilbootje waarmee ik op de Maas zeilde tussen de spoorbrug bij Cuijk en Ballegooien. Zeilen op rivieren is heel speciaal en vergt weer heel andere technieken dan zeilen op plassen of de zee. De rivier bepaalt de regels en je bent alleen maar een tijdelijke gast. Daar kom je al snel achter. Op de Nijl is het niet anders, alhoewel de waterregulering voor een paar vaste waarden heeft gezorgd. In de winter wordt het water kunstmatig op peil gehouden, naar niet zo hoog dat de eilandjes die ontstaan zijn op zandbanken onderwater komen. In de zomer als het water rijkelijk vloeit, staan ze vaak onder water. Die eilanden zijn van alle maten, maar meestal langgerekt gevormd door de stroming. Ze worden allemaal bebouwd met gewassen en er graast meestal vee. In het groei- en oogst seizoen is het niet ongewoon dat boeren er dag en nacht verblijven. Er is dan ook druk verkeer met roeibootjes die voorraden overzetten. De kleinere eilanden vormen dankbare aanleg plekken voor een picknick aan wal of een rustige siësta in de boot. Onze eerste tocht met de feloeka van een kennis van Bert die we toevallig bij de aanlegsteiger van de pontjes hadden ontmoet, voerde ons naar het noorden voorbij Karnak. De wind en stroming brachten ons snel een eind in de richting van Qift. De bedoeling was om mee te gaan tot de wind in de middag zou draaien naar het noorden wat onze terugkeer tegen de stroom in zou vergemakkelijken. ‘De wind draait altijd op dezelfde tijd naar het noorden,’ zei de schipper vol vertrouwen. Maar de wind draaide helemaal niet naar het noorden die dag. De Nijl maakte een lange neus naar ons. De tekening is van een paard op het eilandje waar we aanlegden voor thee. (43 Egypte 15)



42 De Nijlcruise

Friday April 8th, 2016 08:22 AM noreply@blogger.com (Peti Buchel)
In 1956 in hetzelfde jaar dat Nasser de Wereldmachten tegen elkaar uitspeelde, publiceerde Agatha Christie Murder On The Nile een Hercule Poirot Mystery. Ondanks dat tijdens een luxe Nijlcruise meerdere moorden aan boord plaatsvonden en ondanks het feit dat deze moorden ook in een trein, een hotel of een Poolexpeditie gepleegd hadden kunnen zijn en ‘opgelost’ had kunnen worden door dezelfde exotische, gladgekamde Belgische detective sloeg het idee in als een bom bij de lezende massa dat je met alle comfort en omringd door je eigen ‘soortgenoten’ de Nijl op en af kon varen zonder ook maar een voet op de morsige wal te hoeven zetten tenzij gebracht en gehaald naar allerlei indrukwekkende monumenten. De laatste uitroep van de kleine Belg:’ Quel pays sauvage!’ deed bij generaties van nette lezers een aangenaam soort kippenvel opkomen; zoiets zouden zij ook wel willen beleven. President Mubarak heeft ze het allemaal gegeven. Het ene cruise schip na het andere werd gebouwd. De één nog groter en luxer dan het andere. Gigantische varende gevaarten waarvan de romp het meeste weg had van de gevel van een hotel zag ik voorbij varen. Honderden, zo niet duizenden werden te water gelaten in alle maten en soorten soms zelfs met decoratieve zeilen. Zoveel dat op het hoogtepunt van de Nijlcruise gekte er regelmatig sprake was van een heuse file tussen Luxor en Aswan. Maar zo snel als het opkwam verdween het Nijltoerisme ook weer vanwege oprukkende Moslimangst bij westerlingen. Toen ik er deze keer was voeren er alleen nog op woensdag enkele cruiseschepen met minimale bezetting in konvooi van Luxor naar Aswan. Honderden anderen lagen werkeloos tegen elkaar aan geschurkt langs de kant in verschillende staten van verval. Ahmed onze Feloeka schipper kijkt peinzend voor zich uit met in de achtergrond een nog redelijk bescheiden cruiseschip. (42 Egypte 15)



41 De Nijl nu

Thursday April 7th, 2016 08:23 AM noreply@blogger.com (Peti Buchel)
Tussen 1959 en 1970 werd in Aswan een enorme stuwdam gebouwd die de waterstroom in de Nijl sindsdien reguleert. In de elfde eeuw werd al de nut en noodzaak herkent om de Nijl te temmen door de toenmalige Fatimidische heerser, maar het duurde tot 1898 eer de eerste plannen op tafel kwamen en aan de ‘lage’ dam bij Aswan werd begonnen door de Britten. De dam moest voor een goede waterstand voor de katoenteelt zorgen. Deze dam voldeed echter niet aan de ambitie van Egypte om het land te industrialiseren en na WWII kwamen al snel plannen op tafel voor een grote stuwdam verder naar het zuiden. Inmiddels was Nasser in Egypte aan het bewind gekomen en hij speelde tussen 1956 en 57 de partijen in de Koude Oorlog tegen elkaar uit. Soviet Rusland won en mocht de dam bouwen en invulling geven aan hun idee van ‘vooruitgang’. Als gevolg hiervan duurde het na de voltooiing nog decennia eer het Westen het doemscenario voor de nadelige effecten die de dam zou hebben, los liet. Het duurde veel korter om realiseren dat de industrialisatie nooit zou komen, maar dat er nu in de ‘droge’ winter periode genoeg water stroomde om de enorme cruiseschepen die miljoenen toeristen moesten vervoeren, te laten varen. Een negatieve bijkomstigheid waar niemand rekening mee had gehouden was dat de duizenden cruiseschepen voor een plasticsoep zorgde die nu de Nijl dreigt te overweldigen. Overal langs de oevers tussen het riet en de witte reigers verzamelt zich de plastic troep. (48 Egypte 15)



40 De goddelijke natuur

Wednesday April 6th, 2016 04:20 PM noreply@blogger.com (Peti Buchel)
Het sediment dat de Nijl op weg naar het noorden achter liet, maakte het land erg vruchtbaar en de overstromingen welkom en het wegblijven ervan angstwekkend. De Nijloevers waren rijk aan natuur waarvan de mens naar hartenlust kon profiteren. Bovendien wisten de oeverbewoners zich goed beschermd tegen de vijandige aanvallen van zowel mens als dier door de bijkans ondoordringbare woestijn. Geen wonder dat de godsdienst van de Egyptenaren ook op de natuur gericht was. Zij beschouwden alles waar ze niet direct controle over hadden in hun omgeving, behept met goddelijke eigenschappen en krachten zelfs de huiskat. Dit in tegenstelling tot de woestijngodsdiensten waarin de mens en de menselijke gemeenschap centraal staat en de godheid in hoge mate abstract is. De tijd van de Oud Egyptische godsdienst ligt 2000 jaar achter ons en de natuurgoden zijn verwisseld met de godheid van de woestijnvolkeren, de God van Abraham. De natuur die aan de Nijloevers welig tierde is ook verdwenen en grotendeels vervangen door moderne urbanisatie. Zelfs de Nijl zelf oefent geen mythische kracht meer uit, nu zij getemd is door de dam bij Aswan. Maar er is altijd nog de fantasie… en de uitbundige stenen restanten van een vergoddelijkte natuur. (Egypte 18)



39 De spil waar alles om draait

Tuesday April 5th, 2016 11:14 AM noreply@blogger.com (Peti Buchel)
Egypt in de verre oudheid was een rijk land met een eigen godsdienst en een hoogontwikkelde landbouw. De oorzaak hiervan was de Nijl. De rivier de Nijl valt in twee stromen van centraal Afrika naar Khartoem in Soedan waar het één rivier wordt. Eenmaal in Egypte voorbij de stroomversnellingen van Aswan neemt de snelheid van de stroming af en dijt de rivier in de breedte uit om verder kalm en majesteitelijk door de dorre woestijn te vloeien. Alles wat ze meesleurde op haar tocht naar het noorden bezinkt en vormt een vruchtbare vallei. Dit was duidelijk zichtbaar na de seizoensgebonden overstromingen als de velden bedekt waren met een verse laag vruchtbare modder. De oude Egyptenaren wisten maar al te goed waar ze hun welvaart aan te danken hadden en vereerden ieder aspect van de Nijl. De godin Anuket verpersoonlijkte de rivier. Zij was de dochter van Satet die de overstromingen en de daarmee gepaard gaande vruchtbaarheid belichaamde en was de gemalin van Khnum de bewaker van de bronnen van de Nijl. Khnum vormt de mensen kinderen uit rivierklei op zijn pottenmakers wiel. De god Hapi kwam met het hoge water. Hij was een goede vriend van Geb de god van de aarde en van de god van het graan. Zijn priesters hielden de Nilometer in de gaten en voorspelden de waterstanden. Ook de kalender was gebaseerd op de Nijl. De drie seizoenen van vier maanden van 30 dagen reflecteerden het gedrag van de Nijl. Akhet, de overstroming, Peret het groeiseizoen en Shemu de oogst. (Egypte 05)



Egyptische politiek Deel 3

Tuesday January 12th, 2016 11:12 AM noreply@blogger.com (Peti Buchel)
38 Ik heb vier soorten politie gezien: de ‘gewone’ politie, de toeristen politie, de Nijl politie en de verkeerspolitie. Uiteraard heb ik de ‘geheime ‘ politie niet ‘gezien’. Op de tekening staat de ‘gewone’ politie bij een mobiel check point. En over hen wil ik het hebben. De verschillende opeenvolgende machthebbers in Egypte hebben ‘de politie’ ieder op eigen wijze en naar eigen goeddunken gebruikt en ingezet. Tijdens Mubarak was het politieapparaat het instrument ter onderdrukking. Dit werd gedaan op de welbeproefde wijze van de totalitaire staat zoals beschreven door Hannah Arendt. Die methode komt er op neer dat er wetten zijn, maar de handhavers hoeven zich er niet aan te houden en ze kunnen de wetten bovendien naar eigen goeddunken uitvoeren. Dat zaait vooral verwarring en verwarring maakt angstig. Men weet niet waar men aan toe is en dat is de bedoeling. De politie arresteerde mensen, martelde mensen en doodden zelfs mensen zonder er verantwoording voor te hoeven afleggen. Waardoor excessen escaleerden wat haat tegen de politie als individu en politie als apparaat aanwakkerde. Na de val van Mubarak durfde de politie zich een tijdlang niet te vertonen. Politie agenten weigerden hun uniform aan te trekken of zich in het openbaar te vertonen nadat enkelen van hen door de gefrustreerde menigte afgetuigd waren. Buurtbewoners namen zelf politietaken over. Tijdens het korte Morsi tijdperk namen Moslim Broeders vigilantes politietaken in eigen hand wat weer andere excessen zoals het affikken van kerken en Christelijke scholen tot gevolg had. President Sisi herstelde snel het vertrouwen in de politie door willekeur hard aan te pakken en overtreders onmiddellijk te berechten en te bestraffen: ‘Dat was nog nooit eerder gebeurd’. Toen ik er was, liep iedereen een beetje verdwaasd rond vanwege de plotselinge ommekeer en ik hoorde alsmaar zeggen: ‘De politie is zo aardig geworden.’ (47 Egypte 15)



Link blog Luxor Egypte 2015

© Peti Buchel