Perma Atlas

Op tweede kerstdag 2024 had Coby Prins mij uitgenodigd voor lunch met een vriendin van haar bij de Chinees in de Willemsstraat. De vriendin was Latifa Oumlil. Wat bleek, ze woonde in de Egelantiersstraat, de straat waar ik de eerste 6 jaar van mijn verblijf in Amsterdam woonde.

Coby Prins invited me for lunch in the Chinese restaurant in the Willemsstraat on Boxers Day 2024. A friend of hers Latifa Oumlil would join us. It turned out Latifa Oumlil was living in the Egelantiersstraat, the street where my life in Amsterdam began. in 1980.

Latifa invited home me for tea. She lived in the last block of the Egelantiersstraat. The same as where I lived. In the eighties the block had been for the most part demolished and rebuilt. Egelantiersstraat 113 didn’t exsist anymore nor did the house number. Latifa lived across the nun’s convent that wasn’t torn down. Where she is living now stood the pension for migrant workers where her father had started his life in the Netherlands. Next door to a sauna for gay men that opened only at night. 

Latifa nodigde mij uit bij haar thee te komen drinken. Net als ik toen des tijds woonde zij in het laatste deel van de Egelantiersstraat. Dat deel was helemaal op de schop genomen in de tachtiger jaren. Egelantiersstraat 113 bestond niet meer, het nummer ook niet. Latifa woonde in de ‘nieuwbouw’ tegenover het nonnenklooster dat niet afgebroken was. Waar zij nu woont stond ooit een pension voor gastarbeiders waar haar vader zijn leven in Nederland begonnen was. Er naast was een Homosauna die alleen ‘snachts geopend was.

From her council flat in the Egelantiersstraat Latifa leads the Perma Atlas Foundation. The Foundation’s aim is ‘Recovery of the Atlas Mountains by Perma Culture’. The idea for the Foundation came to her after a particularly destructive flooding of the river Ounilla that almost totally destroyed Anguelz her place of birth. Relief was quickly set up, but one question remained with Latifa: ‘What will happen after?’ She researched a solution to prevent flooding in the future.

Vanuit haar flat in de Egelantiersstraat bestiert Latifa Stichting Perma Atlas die tot doel heeft ‘Herstel van het Atlas Gebergte op basis van Perma Cultuur’. Het is ontstaan vanuit een hulp actie nadat haar geboorte dorp Anguelz in de Hoge Atlas in 2014 getroffen was door een plotselinge en heftige overstroming van de rivier Ounilla. De hulp was snel geregeld, maar de vraag van Latifa was : ‘Wat gebeurt er daarna?’ Ze ging op zoek naar een oplossing die zulke overstromingen in de toekomst moest voorkomen.

Terwijl Latifa in de vallei van de Ounilla zocht naar een naar snelle afvoer voor het vloedwater, keek de Franse adviseur die ze op het internet had gevonden, naar boven naar de stijle kale bergen. Latifa dacht dat hij het landschap bewonderde, maar toen zij hem vroeg bij de les te blijven, wees hij naar boven. Daar kwam het water vandaan. Dus daar lag de oplossing; niet in de vallei. De oplossing van het probleem moest worden gezocht in het vasthouden van het water, niet in de snelle afvoer.

While Latifa in the valley of the Ounilla looked for a way to get flood waters quickly transported, the French advisor she had found on the internet was looking up at the bald faced, sheer mountains. Latifa thought he was admiring the landscape and asked him to concentrate on the problem at hand. Instead he pointed upward. That’s where the water comes from. There is the solution not in the valley. The resolve of the problem had to be found in retaining the water, not the quick drainage. 

Het bouwen van ‘Gabions’ kleine stenen muurtjes in de door erosie uitgeslepen watergeulen om water vast te houden werd een gemeenschapsgebeuren waar het hele dorp aan mee deed. Geen bedrijven van buiten werden ingeschakeld. Als er verdiend moest worden, zou dat door de dorpsgenoten worden gedaan.

‘Gabions’ are small stone walls build in gullies that are created by erosion in the shear mountains to retain water. The building of these  ‘Gabions’ became a community effort. The whole village participated in one way or the other.No outside companies were brought in. If money had to be earned by someone it should be a local.

Het project van de ‘gabions’ was een groot succes. Zo groot dat omliggende dorpen het project wilden kopieren. Latifa en de mensen van Perma Atlas wilden graag de kennis die zij hadden opgedaan doorgeven aan anderen. Toen, in 2023, gebeurde een ramp. De Hoge Atlas regio van Marokko werd getroffen door een zware aardbeving. De ‘gabions’ overleefden de beving maar overal elders was de  schade enorm. Hele dorpen lagen in puin, De infrastructuur was vernoietigd en bijna 3000 mensen verloren hun leven. Alle energie en middelen die mensen hadden ging naar overleving en wederopbouw. Al het andere werd minder belangrijk.

The ‘Gabions’ project was a great success. So much so that other villages wanted to copy it. Latifa and the crew of Perma Atlas was very happy ‘exporting’ the knowledge they had gained. In 2023 disaster struck. The High Atlas region of Morocco was hit by a big earthquake. The ‘gabions’ survived but damage everywhere was enormous. Whole villages were flattened. Infra structure was destroyed and almost 3000 people lost there lives. All the community effort went into recovering from the earthquake. All other became less important. 

In april 2025 gingen Coby Prins en ik met Latifa mee naar Marokko om kennis te maken met de streek waar Perma Atlas werkzaam was.  Het was in een deel van de Hoge Atlas waar ik nog niet eerder was geweest. Dat maakte het voor mij extra interessant. Het is aan de weg van Telouet naar Ouarzazate langs de rivier de Ounilla

In April 2025 Coby Prins and me went with Latifa to Morocco to get acquainted with the region where Perma Atlas had its projects. It was also a part of the High Atlas I had never been before. That made it for me extra special. It is on the road from Telouet to Ourzazate along the river Ounilla..

Allereerst gingen we op bezoek bij ‘Tante’ en haar zoon Mohammed in een klein dorpje in de buurt van Telouet. Volgens Moes de broer van Latifa, de belangrijkste vrouw in hun leven. Het gaat allemaal om familie en gemeenschap in Marokko. Hun welzijn staat voorop. Nederlanders met een Marokkaanse achtergrond zijn zich daar heel bewust van. Dat het helpen van de gemeenschap het belangrijkste is waar Perma Atlas ten doel heeft, kwamen we meteen achter.

First of all we visited ‘Aunti’ amnd her son Mohammed in a small village near Telouet. According to Mous the brother of Latifa ‘Aunti’ is the most important woman in their lives. It is all about Family and Community in Morocco. Their welfare is of the most importance. It is foremost in the consciousness of Dutch of Moroccan decent. The first thing Coby and I learned was that helping the ‘Community’ the core of Perma Atlas is. 

We hebben veel mensen uit de buurt ontmoet / We met many people in the community.

Coby en ik waren niet de enige bezoekers in ‘Huize Fatima’, het hoofdkwartier van Perma Atlas in Anguelz. Er waren ook Angelique en Moes, de schoonzus en broer, en twee botanisten Reinout en Elise. Angelique en Moes waren op vakantie en zaten in een hotel. Elise en Reinout logeerden ook in Huize Fatima. Reinout was op zoek naar de zeldzame Atlas Es en Elise was er om Vetiver, een grassoort, te promoten bij Latifa. Latifa intussen was druk aan het werk: afspraken met Provinciaal bestuur en lokale mensen.

Coby and me weren’t the only visitors to ‘Huize Fatima’ the headquarters of Perma Atlas in Anguelz. There were Angelique and Mous, sister-in law and brother, and Reinout and Elise two botanists. Angelique and Mous were on holidays and stayed in a hotel. Elise and Reinout stayed with us in ‘Huize Fatima’. Reinout was in search of the elusive Atlas Ash and Elise was there to promote the grass Vetiver. In the meantime Latifa was at work ; having meetings with regional officials and Poeple from the communities.

Plotseling en nogal onverwacht was er een belangrijke ontwikkeling. Latifa zag het nut wel van het grassoort Vetiver die Elise dacht dat goed zou zijn om water vast te houden. Maar het probleem was dat men niet zomaar planten kan importeren die niet al in Marokko zijn. Vetiver komt oorspronkelijk uit India. Elise, niet voor een kleintje te vangen, ging op het internet zoeken of er niet ergens een Vetiverplantje in Marokko was. Wat bleek: een tuincentrum in Marrakesh verkocht het als sierplant. En ja, ze hadden het op voorraad.

Angelique, Moes, ‘Tante’ en Mohammed gaven een gemeenschappelijk stukje land ter beschikking voor de eerste aanplant van Vetiver. Daarna kwam de provincie en de lokale gemeenschap. De rest is geschiedenis, maar tegen die tijd waren Coby en ik allang thuis in Amsterdam.

Angelique, Mous, Aunti and Mohammed gave a jointly owned piece of land for the first planting of Vetiver. The regional authority followed suit and so did the locals. The rest is history, but by that time Cby and I were long back at home in Amsterdam.